Saturday, July 13, 2024

Mga mag-uuma sa sloping area gitudloan sa sustainable land management

Gitudloan sa Provincial Agriculture Office ang mga mag-uuma sa Bukidnon kansang umahan nahimutang sa slope areas o bakilid nga bahin, pinaagi sa Sustainable Land Management (SLM) Training

Sumala sa kasayoran sa PGB, sa maong pagbansay, ang mga mag-uuma gitudloan sa malungtarong pagdumala sa yuta.

Ang training naglangkub sa agriculture and type of food production, integrated pest management, hinungdan og epekto sa soil pollution, soil erosion ug soil conservation and management.

Tinguha niini aron masuportahan ang pagtubo sa ekonomiya, kaayohan sa katilingban, ug pagpadayon sa kalikopan.

Ang kalihukan gitimbayayongan sa PGO- Provincial Disaster Risk Reduction and Management Division (PDRRMD) alang sa mosunod nga mga dapit.

Ang sa Lantapan gipahigayon niadtong Mayo 7-8, Maramag niadtong Mayo 9-10, Quezon- Mayo sa 14-15, Impasugong sa Mayo 16-17, Sumilao niadtong Mayo 21-23, Manolo Fortich- Mayo sa 23-24, San Fernando sa 28-29, Valencia City sa Mayo 30-31, Kalilangan karong Hunyo 4-5 ug Kadingilan sa Hunyo 6-7, 2024. (Omar Rashid Z. Abdullah)

Public hearing sa proposed provincial revenue code of 2024 gipahigayon

Gipahigayon ang serye sa public hearing sa Proposed Provincial Revenue Code of 2024 sa Bukidnon

Sumala sa kasayoran sa provincial government sa Bukidnon, ang unang serye gipahigayon sa Kaamulan Open Theater, Malaybalay City, Bukidnon kaniadtong Mayo 27, 2024.

Ang maong schedule alang sa ikaduhang distrito sa Bukidnon nga gilangkuban sa syudad sa Malaybalay ug mga munisipyo sa Lantapan, Cabanglasan, San Fernando, ug Impasugong.

Ang sa 3rd District gipahigayon sa Mayo 29, 2024 sa Municipal Amphitheater (likod sa Municipal Hall), Anahawon, Maramag, Bukidnon; Mayo 30, 2024 ang sa 1st District nga gihimo didto sa Barangay Tankulan Covered Court, Tankulan, Manolo Fortich, Bukidnon; ug sa Mayo 31, 2024 ang sa 4th District nga gihimo sa Lumbo Covered Court, Lumbo, Valencia City, Bukidnon.

Gidapit ang tanang stakeholders aron makapaabot sa ilang mga suhestyon o komento kabahin sa ipahamtang nga taxes, fees, and charges sa PGB. (Diego M. Hidalgo)

DA-NorMin breaks ground for establishment of corn, rice processing centers in Bukidnon

DALWANGAN, Malaybalay City – In its aim to support the post-production systems of two of the region’s top agricultural commodities, the Department of Agriculture – Regional Field Office 10 (DA-10) helmed by Regional Executive Director Jose Apollo Y. Pacamalan, recently held a groundbreaking ceremony for the establishment of rice and corn processing centers in the province of Bukidnon

On May 24, DA Undersecretary for High-Value Crops Cheryl Marie Natividad-Caballero, with DA-10 Regional Technical Director for Operations Carlota S. Madriaga and Regional Technical Director for Research and Regulations Cora A. Dumayaca led the groundbreaking of the two processing centers.

Funded under the agency’s Rice Program, a 900 sq.m. rice processing center, worth over P49 million will soon serve farmers in Barangay Pinatilan, Valencia City, Bukidnon.

Said infrastructure will also include one mechanical dryer set, with a capacity of 10 to 12 tons per set, as well as one direct-fired biomass furnace with a maximum heat power of 500.

Through said facility, DA aims to strategically improve the efficiency of the rice post-production system, and reduce post-harvest losses, thereby ensuring the improved quality of milled rice from the said community.

Meanwhile, a 1,920 sq.m. corn processing center will also soon rise in DA’s Research Center for Upland Development in Barangay Barongcot, Dangcagan, Bukidnon.

Funded through DA’s Corn Program, the corn processing center worth over P98-million, also includes a pre-cleaner and aspirator; 2 mechanical dryer sets, each able to cater 27-30 tons per set; and 2 corn silos with a capacity of around 1,500 to 2,000 tons per set.

Strategically located in the southern part of Bukidnon, the corn facility aims to bolster the needs of local farmers, and foster a more sustainable and efficient production of nearby corn-producing municipalities including Maramag, Don Carlos, Kitaotao, Kadingilan, Kalilangan, Pangantucan, Kibawe, Damulog, and Quezon.

Said interventions are aligned with DA Secretary Francisco Tiu Laurel, Jr.’s three-year, eight-point plan for a ‘Masaganang Bagong Pilipinas’, which entails the modernization and mechanization of agri-fishery productions, as well as the development and improvement of post-harvest systems and infrastructures throughout the country.

Signifying their support for the project, the groundbreaking ceremony was also participated by Farmer-Director for the month of May, Nilda B. Salas; and DA-10 Provincial Operations Center – Bukidnon chief Janet D. Lopez, DVM with Rice Program focal person Chona H. Nacalaban and Corn Program focal person Richan D. Lacanaria. (GDA)

Malaybalay receives eBOSS commendation from ARTA

MALAYBALAY CITY, Bukidnon (May 21, 2024) – The city government of Malaybalay has received a commendation for implementing the electronic Business One-Stop Shop (eBOSS) system

City Mayor Jay Warren R. Pabillaran took the lead in receiving the distinction recognition as one of the Philippines’ completely compliant local government entities with the eBOSS system.
Atty. Ernesto V. Perez, secretary of the Anti Red Tape Authority (ARTA), personally handed out the Certificate of Commendation to the local government.
On May 21, 2024, the award ceremony was conducted at the People’s Hall of the New City Hall in Malaybalay.
Perez confirmed that Malaybalay is the 31st recipient of the honor.
He stated that, as mandated by Republic Act 11032, also known as the Ease of Doing Business (EODB) Law, eBOSS is a single online portal that provides clients with access to all necessary services and information for business registration, such as application submission, online payment, and electronic issuance of documents.
He said President Ferdinand R. Marcos Jr. always reminded local government units to promote bureaucratic efficiency including the streamlining and digitization of all government processes as part of the Bagong Pilipinas campaign.
According to the director general of ARTA, the program is part of the Marcos administration’s eight-point socioeconomic strategy.
“The recognition signifies that Malaybalay City has met the needed requirements to receive the commendation,” Perez said.
He added that in Bukidnon, only Malaybalay City and the town of Manolo Fortich have complied with the digitalization of business transactions so far as monitored.
He said that Valencia City, Maramag, Kibawe, Quezon, Don Carlos, Impasug-ong, San Fernando, and other towns hope to receive the same recognition.
“RA 11032, or the Ease of Doing Business Law aims to eradicate red tape,” Perez stated.
He went on to say that one of the conditions for Ease of Doing Business is that the local government have an updated Citizen’s Charter to use as a guide for all transactions.
Mayor Pabillaran said that as mayor of Malaybalay, he is honored to accept the accolade.
He also stressed that the city is transparent in all government transactions, including bidding processes.
He also recognized the city employees’ efforts to the success of the eBOSS system.
Jutchel L. Dayra, regional director of ARTA regional office 10, stated that the inspection and assessment procedure for eBOSS in Malaybalay was just completed in March. (melbmadera)

51st broadcaster’s month celebration giabrihan sa KBP Bukidnon

Pormal nga giabrihan kaniadtong Abril 1, 2024 sa Kapisanan ng mga Brodkaster ng Pilipinas (KBP) Bukidnon Chapter ang mga kalihokan niini alayon sa selebrasyon sa 51st Broadcaster’s Month

Ang kalihokan gisugdan sa isa ka motorkada sa sentro sa Munisipyo s Maramag.

Gisundan kini sa isa ka programa nga gipahigayon sa Covered Court sa
Philippine Countryville College (PCC) sa Brgy. Panadtalan, Maramag, Bukidnon.

Si Rev. Fr. Jonathan Tianero, chairman sa KBP Bukidnon Chapter ug station manager sa DXDB, ang mihatag sa pangbukas nga mga pulong.

Samtang si Maam Nonita Rosales, regional consultant sa KBP, mipasabot sa
KBP Broadcaster’s month rationale.

Dinapit nga mamumulong si Atty. Isha B. Corbeta.

Gipaambit ni Corbeta ang kamahinungdanon sa media o radio broadcasting sa katilingban o komunidad.

Ang kalihokan gitambongan sa mga opisyal ug miyembro sa KBP Bukidnon
Chapter.

Sa laing bahin, alayon sa selebrasyon, gipahigayon usab sa PCC ang
Bloodletting activity nga gidumala sa Philippine Red Cross Bukidnon
Chapter nga nagdala sa temang “Dugo Mo, Kinabuhi Ko.”

Mikabat sa 50 ka criminology students ug faculty sa PCC ang nidonar og dugo. (melbmadera)

Mag live-in gipamusil sa Quezon

Patay ang isa ka lalaki samtang samdan ang kapuyo niini human sila gipamusil sa Purok 6, Brgy. Magsaysay, Quezon, Bukidnon gabii sa Marso 29, 2024

Sumala sa report ni Police Lt. Col Noel F. Cano, OIC sa Quezon Municipal Police Station, nadala pa sa Quezon Health Center Infirmary ang mga biktima.

Apan ang lalaki kinsa nakaangkon sa grabing mga samad pinusilan sa lawas ang gideklarang patay na sa wala pa mahiabot.

Samtang ang iyang kapuyo kinsa nakaangkon sa samad pinusilan sa tuong tiil ug tiyan ang gibalhin sa Bukidnon Provincial Hospital sa Maramag, Bukidnon.

Nasayran sa imbestigasyon sa kapolisan sa Quezon nga ang mga biktima nag-atiman sa ilang food stall alang sa selebrasyon sa Araw ng Barangay sa dihang gipusil sa suspek gamit ang wala masayring kalibre sa armas.

Ang suspek nisibat padulong sa Arakan, North Cotabato ug padayon pa kining gipangita.

Nakuha sa dapit sa krimen ang unom ka kapsola sa bala sa armas.

Padayon pa sab ang imbestigayon sa kapolisan aron pag-ila sa suspek ug pagsuta sa motibo sa krimen. (Diego M. Hidalgo)

1 patay, 1 angol human nakuryentihan sa Maramag

Gidala sila sa Saint Joseph Southern Bukidnon Hospital. Patay ang isa ka lalaki samtang angol ang kauban niining trabahante human nakuryentihan sa ilang gitrabahoan sa Purok 8, Brgy. San Miguel, Maramag, Bukidnon

Sumala sa report nahitabo kini niadtong Marso 27, 2024 samtang nagtabaho sa Universal Harvester Dairy Farm Inc. sa dapit.

Gidala sila sa Saint Joseph Southern Bukidnon Hospital.

Apan ang 35-anyos gideklarar nga dead on arrival samtang luwas ang kauban niini.

Sa imbestigasyon, nasayran nga ang mga biktima nagpahigayon og
maintenance repair sa supply sa water pump sa motor pool area sa maong
kompanya.

Samtang ang isa kanila naunlod sa water storage pool, nakuryentihan siya
ug nisinggit og tabang.

Niambak sa pool ang kauban nga trabahante apang nakuryentehan sab
siya.

Nakuha sila sa ilang duha ka mga kauban ug gidala sa hospital human
napalong ang breaker switch. (Omar Rashid Z. Abdullah)

Batang babaye patay, 2 angol sa road mishap sa Don Carlos

Patay ang isa ka batang babaye samtang angol ang duha ka mga drayber human sa road mishap nga nahitabo sa Purok Mauswagon, Barangay Pinamaloy, Don Carlos, Bukidnon hapon sa Marso 2, 2024

Si Police Major Cipriano V. Bazar, Jr., OIC sa Don Carlos Municipal Police Station, miingon sa iyang report nga ang bata nadusmogan sa 10-Wheeler Truck samtang anaa sulod sa ilang panimalay nga anaa sa daplin sa dalan.

 

Ang bata uban sa duha ka mga drayber ang gidala sa Don Carlos Doctor’s Hospital.

 

Apan ang bata gideklarar nga patay nasa wala pa mahiabot.

 

Ang drayber sa truck nakaangkog grabeng kadaot sa lawas ug gi-refer sa Bukidnon Provincial Hospital, Maramag, Bukidnon.

 

Samtang ang drayber sa Bao-bao nagpabilin nga naadmit sa Don Carlos Doctor’s Hospital.

 

Nasuta sa imbestigasyon nga ang 10-Wheeler Truck nagdagan gikan sa habagatang bahin.

 

Sa pag-abot sa dapit sa insidente, nag-overtake kini sa high speed sa tuo nga outer lane, nawad-an og control, nabangga sa solar post ug sa Bao-bao ug nadusmo sa isa ka balay diin tua ang batang babaye.

 

Ang duha ka mga sakyanan nakaangkon og kadaot, nagpabilin sa dapit ug nagpaabot sa isa ka tow truck. (Omar Rashid Z. Abdullah)

Man, allegedly lit sugarcane plantation in Maramag – report

MALAYBALAY CITY, Bukidnon (January 22, 2024) – A legal-age guy allegedly burned down a sugarcane farm in Purok 12, Sitio San Ramon, Brgy. Base Camp, Maramag, Bukidnon, on January 21, 2024

In his report, Police Major Jaemar M. Paguidopon, OIC of the Maramag Municipal Police Station, stated that the sugarcane plantation was partially burned and that the extent of the damage is still being determined by Bureau of Fire Protection (BFP) personnel.

A complainant personally appeared at Maramag MPS along with the witness and Brgy. Captain of MarayMaray, Don Carlos Bukidnon brought with them the arrested arson suspect.

Investigator of Maramag MPS coordinated with personnel from BFP Maramag and conducted an initial investigation on the plantation.

Upon interviewing the witness, it was revealed that he had been instructed by the plantation owner to monitor the sugar cane plantation because, previously, someone had intentionally set it on fire.

At around 8:00 p.m. on the same date, the witness actually saw a person enter the plantation. He followed him and took the initiative to call the owner.

The witness stated that the culprit lit the sugar cane, causing a fire. He approached the suspect, who fled.

Fortunately, the owner arrived quickly, resulting in the suspect’s successful arrest and the recovery of one lighter from his custody and control.

The plantation owner and witness took the initiative to put out the fire.

They then brought the suspect to Maramag MPS for suitable disposition.

The case has been properly turned over to BFP Maramag for further proceedings. (melbmadera)

Liog sa hubog gihiwa sa Maramag

Gikatahong gihiwa ang liog sa isa ka tawong ubos sa impluwensya sa ilimnong makahubog sa sa terasa sa isa ka balay sa Purok 5, Brgy. San Miguel, Maramag, Bukidnon niadtong Enero 6, 2024

Sumala sa report sa kapolisan sa Maramag Municipal Police Station (MMPS), ang biktima isa ka 36-anyos nga lalaki kinsa residente sa dapit.

Base sa pamahayag sa tag-iya sa balay, hubog nga niabot ang maong biktima, ug nilingkod sa terrace sa ilang balay.

Matod nila, naandan na kini nga ginabuhat sa biktima matag mahubog.

Pipila ka oras ang milabay, dihang ang tag-iya sa balay nagkuha og mga personal nga panginahanglanon, milili siya sa bintana gikan sa sulod sa iyang gamay nga tindahan. Didto iyang nakita ang biktima nga nagbuy-od sa yuta nga naligo sa iyang dugo.

Human niadto, ang tag-iya sa balay mitawag sa atensyon sa iyang asawa, dayon nipahibawo sa mga opisyal sa barangay ug Maramag MPS bahin sa hitabo.

Ang biktima gidala sa Maramag rescue personnel sa Bukidnon Provincial Hospital (BPH), Maramag, Bukidnon alang sa post mortem examination.

Ang mga sakop sa Maramag MPS padayon pa nga nagpahigayon og follow up nga imbestigasyon aron mailhan ang suspek. (Omar Rashid Z. Abdullah)