Friday, April 04, 2025

Fire Insp. Salga gipasidunggan

Gitunol ang pasidungog ngadto kang Fire Inspector Mary Ranilie Ladrillo Salga

Nahigayon ang pagtunol niadtong Mayo 21, 2024 didto sa Sangguniang Panlunsod (SP) Session Hall sa Old City Hall building sa Malaybalay City atol sa 92nd regular session sa SP.

Kaniadtong Abril 16 atol sa 87th regular session sa SP, giduso ni Konsehal Zoltan Dindo D. Dinlayan nga hatagan og Recognition si Salga isip Top six nga nag-graduate sa Philippine National Police Academy (PNPA) LAYAG-DIWA Class of 2024.

Si Fire Inspector Salga gikan sa Barangay 10 sa Malaybalay City.

Siya kinamagulangang anak sa kanhing empleyado sa City Government of Malaybalay nga si late Ramon Salga ug Nelly L. Salga.

Produkto siya sa Malaybalay City Central School (MCCS), Bukidnon National High School (BNHS) ug Cagayan de Oro College (COC) sa wala pa siya nisulod sa PNPA. (Diego M. Hidalgo)

PGB midawat og P50-M cash assistance gikan kang PBBM

Gidawat sa Provincial Government of Bukidnon (PGB), pinaagi ni Provincial Governor Rogelio Neil P. Roque ang cheque balor ₱50-milyones gikan kang President Ferdinand R. Marcos, Jr.

Sumala sa kasayoran sa PAIA, nahatag kini atol sa Presidential Assistance to Farmers, Fisherfolks, and Families sa Pimentel Convention Center, Cagayan de Oro City niadtong Mayo 16, 2024.

Sa maong okasyon, gipadangat ni Presidente Marcos ang ka-mahinungdanon sa pagtimbayayong –ilabi na ning panahon sa kalamidad, nga dala sa taas nga hulaw.

Dinhi gipasabot sa presidente nga gamay’ng kantidad man ang ilang madawat apan malaumon kini nga subling makasugod ug makabangon ang mga apektadong pamilya dala sa ting-init.

Ang nadawat nga kantidad i-ayuda ngadto sa mga mag-uuma ug mangingisda nga labing naapektuhan sa El Niño, subay sa gitakda nga gabayan sa pag-apod-apod sa maong cash assistance.

Ang PGB ug representante sa DA-Regional Field Units (RFUs) mo-determina sa marginalized families alang sa mga mag-uuma ug DSWD alang sa mga mangingisda ug uban pang marginalized sektor nga grabeng naapektuhan sa hulaw, kinsa modawat sa tag-₱10,000.00.

Gawas sa Bukidnon, ang Misamis Orietal nakadawat sab og ₱50 milyones, ₱24.36-M sa Misamis Occidental, ₱13.92-M sa Lanao del Norte, ₱10.54-M sa Iligan City, ug tag-₱10-M sa Cagayan de Oro City ug Camiguin.

Aduna usab gipahigayon nga ceremonial turnover ngadto sa mga beneficiaries sa nagkadaiyang syudad ug probinsya sa Northern Mindanao, nga gisaksihan sa mga mayor, mga kongresista, ug ingon man sa mga department secretaries and officials. (Omar Rashid Z. Abdullah)

Isa ka tunghaan sa Lantapan nasunog

Isa ka sunog ang miigo sa Capitan Juan Integrated School sa Purok 1, Brgy. Capitan Juan, Lantapan, Bukidnon hapon sa Mayo 18, 2024

Upat ka mga lawak ang nasunog ug isa ka lawak ang partially burned.

Sumala kini sa report ni Police Major Jessie James M. Lasdoce, OIC sa Lanatapn Municipal Police Station.

Gipahigayon ang pasiunang imbestigasyon sa sa dapit ang gihimo sa Fire Arson Investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Lantapan.

Subay niini, ang hinungdan sa sunog mao ang isa ka mibuto nga electric grid.

Ang sunog sa ulahi midako tungod sa gaan nga mga materyales ug pagkauga sa giingon nga mga materyales nga gitaod sa edipisyo.

Walay kaswalti o nasamdan sa hitabo.

Ang gibanabana nga structural damage, lakip na ang mga butang, kapin o kulang PhP1,000,000.00. (Diego M. Hidalgo)

Publiko gihimangnoan sa paglikay sa heat stroke

Gipahimangnoan sa Provincial Government of Bukidnon ang publiko nga magmaigmat ug hinumduman ang mga pamaagi o mga angayang buhaton aron malikay sa heat stroke

Ang heat stroke isa ka kondisyon nga magresulta tungod sa pagtaas sa body temperature o sobrang kainit sa lawas, nga kasagarang mabatian tungod sa dugay nga pagbulad sa adlaw.

Kung dili kini malikayan o matambalan, posibleng magresulta sa pagkadaot sa utok, kasingkasing o kaunuran og labing delikado, maghatag ug taas nga risgo, komplikasyon ug kamatayon sa tawo.

Aron malikayan kini, ilabi na niining panahon sa hulaw, limitahi ang taas nga oras nga pagpundo sa gawas; inom ug daghang tubig; pagsuot sa kalo, long sleeved nga bisti og kanunay nga magdala sa payong kung mogawas; ug kung adunay mga heavy-duty activities sama sa pag-jogging, buhaton kini sa buntag o hapon kung aha walay mabatian nga sobrang kainit sa adlaw. (PR/LGU-Bukidnon)

1 patay, 1 angol human nakuryentihan sa Maramag

Gidala sila sa Saint Joseph Southern Bukidnon Hospital. Patay ang isa ka lalaki samtang angol ang kauban niining trabahante human nakuryentihan sa ilang gitrabahoan sa Purok 8, Brgy. San Miguel, Maramag, Bukidnon

Sumala sa report nahitabo kini niadtong Marso 27, 2024 samtang nagtabaho sa Universal Harvester Dairy Farm Inc. sa dapit.

Gidala sila sa Saint Joseph Southern Bukidnon Hospital.

Apan ang 35-anyos gideklarar nga dead on arrival samtang luwas ang kauban niini.

Sa imbestigasyon, nasayran nga ang mga biktima nagpahigayon og
maintenance repair sa supply sa water pump sa motor pool area sa maong
kompanya.

Samtang ang isa kanila naunlod sa water storage pool, nakuryentihan siya
ug nisinggit og tabang.

Niambak sa pool ang kauban nga trabahante apang nakuryentehan sab
siya.

Nakuha sila sa ilang duha ka mga kauban ug gidala sa hospital human
napalong ang breaker switch. (Omar Rashid Z. Abdullah)

DOT-Northern Mindanao gives inaccurate details about mountain ranges in Bukidnon

April 3, 2024 MindaNews fact-checked the claim of the Department of Tourism – Northern Mindanao (DOT – Northern Mindanao) about facts involving the mountain ranges in Bukidnon province. Some details are inaccurate, hence misleading

In a post on its Facebook page last February 22 titled “5 FACTS ABOUT BUKIDNON,” the DOT-Northern Mindanao said:

“The name ‘Bukidnon’ is derived from the Visayan term ‘bukid,’ which means mountain. True to its name, the province is characterized by extensive mountain ranges, including Mount Kitanglad, Mt. Dulang-dulang and Mt. Kalatungan, which are some of the highest peaks of the country.” (emphasis supplied)

Mt. Kitanglad and Mt. Dulang-dulang are not two different mountain ranges.

They are among the peaks belonging to the same mountain range, the Mt. Kitanglad Range Natural Park, legislated as a protected area on November 9, 2000.

Mt. Dulang-dulang (2,938 meters above sea level) is the second-highest peak in the Philippines. On the other hand, Mt. Kitanglad (2,899masl) is the country’s fourth highest peak, and like Mt. Dulang-dulang, is one of the popular trekking destinations in Bukidnon.

The DOT-Northern Mindanao post further said that Mt. Kitanglad “sits between Malaybalay City and the municipalities of Lantapan, Impasugong, Sumilao, and Libona.”

The agency’s list of areas encompassed by the mountain range is incomplete. Mt. Kitanglad Range straddles Malaybalay City and the towns of Lantapan, Talakag, Baungon, Libona, Manolo Fortich, Sumilao, and Impasugong. These eight areas share boundaries on the summit of Mt. Kitanglad. (Source: Protected Area Management Plan of Mt. Kitanglad Range Natural Park, 2018-2022, Page 6. Note: No online link, e-copy only)

The two other mountain ranges in Bukidnon are Mt. Kalatungan Range Natural Park, where Mt. Kalatungan is located, and Pantaron Range (also called Pantadon).

Kalatungan Range encompasses Valencia City and the towns of Talakag, Pangantucan, and Maramag.

Pantaron Range straddles Bukidnon and the neighboring provinces of Misamis Oriental, Agusan del Norte, Agusan del Sur, Davao del Norte, and Davao del Sur.

As with all our other reports, MindaNews welcomes leads or suggestions from the public to potential fact-check stories. (H. Marcos C. Mordeno / MindaNews)

Suspek sa Basag Kotse incidents sa Bukidnon nakigpinusilay sa kapulisan

Nakigpinusilay sa mga myembro sa Valencia City Police Station ang giingon nga notoryus nga suspek sa Basag Kotse incidents sa Bukidnon

Si Police Lt. Col. Mitchel Clemencio, OIC sa Valencia CPS sa iyang report miingon nga ang

pinusilay nahitabo sa alas 12:46 a.m. sa Marso 1, 2024.

 

Sumala sa report, nabantayan nga gipang-lili sa suspek ang mga sakyanan nga nakaparada sa corner sa Valero ug Antonio Street, Poblacion, Valencia City.

 

Nakigpinusilay ang 28-anyos nga suspek sa nagpatrolyang mga pulis sa dapit.

 

Ang motorsiklo nga gimaneho sa suspek nakadusmo sa lechon manok stall sa daplin sa Sayre

Highway sa Purok uno sa Barangay Lumbo human sa ginukdanay.

 

Gidala ang suspek sa Laviña General Hospital aron matambalan gumikan sa samad pinusilan

nga naangkon sa lawas.

 

Apan gideklarar siya nga patay na sa wala pa mahiabot sa nag-atiman nga doktor.

 

Lakip sa narekober gikan sa suspek ang isa ka kalibre .45 pistola nga adunay steel magazine nga kargado sa upat ka buhing bala.

 

Sa dugang imbestigasyon nasayran nga ang nahisgutang narekober nga armas nakarehistro ug gipanag-iya sa isa ka 46-anyos nga negosyante.

 

Nasuta nga ang maong armas gibutang sulod sa Ford Ranger Raptor nga sakyanan sa negosyante samtang giparking kini sa Jocels Garden, Purok 2, Brgy. Poblacion, Valencia City niadtong Oktubre 7, 2023 sa mga alas 8:50 sa gabii.

 

Giguba ang bintana sa maong sakyanan ug gituyo nga gikuha sa sad-an ang maong armas. (Diego M. Hidalgo)

2 patay, 1 angol sa road mishap sa Pangantucan

Duha ang patay samtang angol ang isa ka menor de edad human nibangga sa Fuso Truck ang motorsiklong ilang gisakyan sa Munisipyo sa Pangantucan, Bukidnon

Si Police Captain Edgar M. Apog, OIC sa Pangantucan Municipal Police Station, niingon sa iyang report nga nahitabo ang panagbangga sa gabii sa Pebrero 24, 2024 didto sa National Highway sa Sitio Bong-bong, Brgy. Adtuyon,

Ang lalaking drayber sa motorsiklo lakip ang iyang hingkod nga angkas ang naligsan sa trak.

Subo lang, ang duha gideklarar nga dead on arrival sa Pangantucan Medical Hospital sa nag-atiman nga doktor.

Samtang ang laing angkas nga menor de edad ang nakahiagum og less serious head injuries.

Nasayran sa inisyal nga imbestigasyon nga ang duha ka mga sakyanan nagbiyahe sa samang direksyon paingon sa Poblacion sa maong Munisipyo diin nagsunod ang motorsiklo sa trak.

Ang motorsiklo nisuway og overtake sa trak sa hait nga kurbada hinungdan nga nabangga kini sa tuong bahin sa trak.

Kini nga panagbangga misangpot sa drayber ug hingkod nga pasahero sa motorsiklo nga naligsan sa likod nga tuong ligid sa trak.

Ang 55-anyos nga drayber sa trak anaa na sa kustodiya sa Pangantucan MPS uban sa mga nalambigit nga sakyanan. (Omar Rashid Z. Abdullah)

Programa sa clean and green sa kabarangayan gisusi sa LGU-Malaybalay

Gilantaw na sa City Clean and Green Evaluators ang nahimo sa mga kabarangayan pinaagi sa pagpahigayon sa tinuig nga Search for the Cleanest and Greenest Barangay

Nunot kini sa makanunayon nga paningkamot sa lokal nga Pangagamhanan sa Malaybalay nga masiguro ang kalimpyo ug kahapsay sa kalikopan.

Sumala sa kasayoran sa kagamhanang lokalsa Malaybalay, ang evaluation napatuman subay sa direktiba ni Mayor Jay Warren R. Pabillaran.

Gisuta sa evaluating team nga gibahin sa duha ka grupo niadtong Pebrero 1-23, 2024 ang 46 ka barangay kabahin sa kinatibuk-ang kalimpyo sa palibot pinaagi sa ilang lakang ug stratehiya nga nahimo.

Gilantaw sab sa evaluating team ang pagpakita sa pinasahi nga inisyatiba sa kabarangayan sa pagprotekta sa kinaiyahan.

Lakip na gitan-aw ang pagpatuman sa mga lakang nga gimando diha sa ordinansa numero 962 mahitungod sa ecological solid waste management (ESWM).

Gisusi usab ang kamahinungdanon nga palisiya sama sa paggahin og pundo sa programa ug kalihokan sa clean and green.

Nagpasalamat ang mga opisyales sa barangay nga sila nagiyahan sa mga gingbuhaton labi na nga matutokan ang komitiba sa clean and green, ESWM, ug green brigade.

Dugang pa, nahatagan usab og importansya ang pagmugna sa communal garden basi sa ordinansa 1016 s. 2023 ug ingon man ang ordinansa 668 mahitungod sa responsable nga pagpanagiya sa kahayopan.

Gisuta usab ang aktibo nga partisipasyon sa komunidad labi sa pag-atiman sa palibot, gulayan sa barangay ug panimalay, pagpatukod sa material recovery facility ug nursery, recycling activities, landscaping, tree planting, pag-amuma sa tree park ug paglikay sa galatagaw nga kahayopan sa publikong lugar.

Gilangkuban sa duha ka kategorya ang 46 ka barangay.

Sa category A, mao ang Poblacion Barangays 1, 9, 10, 11, Aglayan, Apo Macote, Bangcud, Cabangahan, Can-ayan, Casisang, Dalwangan, Kalasungay, Laguitas, Linabo, Magsaysay, Managok, Miglamin, Patpat, Silae, San Jose, San Martin, Simaya, ug Sumpong.

Sa category B, mao ang barangays 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, Busdi, Caburacanan, Capitan Anghel, Imbayao, Indalasa, Kibalabag, Kulaman, Maligaya, Manalog, Mapayag, Mapulo, Sinanglanan, Sto. Niño, Violeta, St. Peter, ug Zamboagita. (Diego M. Hidalgo)