Sunday, October 25, 2026

Panid Bisaya

Mt. Kitanglad gipanghingusgan nga maprotektahan

0

Central Mindanao Newswatch - local newspaper

Share this post?

β€œπ΄π‘›π‘” π‘Žπ‘˜π‘œπ‘Žπ‘›π‘” π‘šπ‘’π‘›π‘ π‘Žβ„Žπ‘– π‘ π‘Ž π‘‘π‘Žπ‘›π‘Žπ‘›π‘” π‘˜π‘Žπ‘‘π‘Žπ‘€β„Žπ‘Žπ‘› π‘ π‘Ž π΅π‘’π‘˜π‘–π‘‘π‘›π‘œπ‘›, π‘›π‘”π‘Ž π‘’π‘›π‘‘π‘Ž π‘šπ‘Žπ‘ π‘Žπ‘π‘‘π‘Žπ‘› π‘Žπ‘›π‘” π‘˜π‘’π‘™π‘‘π‘’π‘Ÿπ‘Žπ‘›β„Žπ‘œπ‘› π‘›π‘”π‘Ž π‘˜π‘Žπ‘Žπ‘™π‘Žπ‘š π‘›π‘”π‘Ž π‘›π‘’π‘šπ‘π‘’π‘Ÿ π‘œπ‘›π‘’ π‘›π‘Žπ‘”-π‘π‘Ÿπ‘œπ‘‘π‘’π‘˜π‘‘π‘Žπ‘Ÿ π‘ π‘Ž π‘˜π‘–π‘›π‘Žπ‘–π‘¦π‘Žβ„Žπ‘Žπ‘› π‘π‘Žπ‘Ÿπ‘Ž π‘ π‘Ž π‘‘π‘Žπ‘›π‘Žπ‘›π‘” π‘˜π‘Žπ‘‘π‘Žπ‘€β„Žπ‘Žπ‘›β€, kini ang mensahi ni Bae Adelina β€˜Inatlawan’ Tarino, usa sa mga Mt. Kitanglad Council of Elders

Nasulti niya kini atol sa gipahigayon nga 27th Aldaw Ta Kitangalad, Nobyembre 7-9, 2023, Barangay Capehan, lungsod sa Libona, Bukidnon, sa tema nga β€œPreserving Water: Sustaining Life, Honoring Heritage”.

Gipasabot ni Bae Inatlawan nga ang Mt. Kitanglad unang gitawag nga β€œBuntod Ta Lumuluyaw”, nga buot ipasabot, usa ka sagrado nga lugar nga kung maalimahan, anaa diha ang kaluwasan.

Ang maong kabukiran binilin sa katigulangan nga adunay balaod, nga ginganlan ug Palayaga Ha Batasan, Pagunguta Ha Batasan, Kaub ha Binalingan Ha Batasan, Makapundog Lumabunog Ha Batasan, Ug Minamaun Ha Batasan, nga kung dili matuman ug masunod, moagi ang mga katalagman.

β€œπ΄π‘›π‘” π‘Žπ‘˜π‘œπ‘›π‘” π‘‘π‘Žπ‘˜π‘œπ‘›π‘” π‘π‘Žπ‘›π‘”π‘Žπ‘›π‘‘π‘œπ‘¦ π‘›π‘”π‘Ž π‘’π‘›π‘‘π‘Ž π‘ π‘Ž π‘˜π‘Žπ‘›π‘’π‘›π‘Žπ‘¦ π‘šπ‘Žπ‘”π‘π‘Žπ‘‘π‘Žπ‘¦π‘œπ‘› π‘Žπ‘›π‘” π‘Žπ‘‘π‘œπ‘›π‘” π‘π‘Žπ‘›π‘Žπ‘”-π‘’π‘π‘Žπ‘› π‘‘π‘–β„Žπ‘Ž π‘ π‘Ž π‘π‘Žπ‘”π‘π‘Ÿπ‘œπ‘‘π‘’π‘˜π‘‘π‘Žπ‘Ÿ 𝑒𝑔 π‘π‘Žπ‘”π‘π‘Ÿπ‘’π‘ π‘’π‘Ÿπ‘π‘Žπ‘Ÿ π‘ π‘Ž 𝑀𝑑. πΎπ‘–π‘‘π‘Žπ‘›π‘”π‘™π‘Žπ‘‘ π‘…π‘Žπ‘›π‘”π‘’, 𝑖𝑠𝑖𝑝 π‘–π‘›π‘¦π‘œπ‘›π‘” 𝑏𝑖𝑠𝑒 π‘”π‘œπ‘π‘’π‘Ÿπ‘›π‘Žπ‘‘π‘œπ‘Ÿ π‘Žπ‘˜π‘œ π‘šπ‘’π‘–π‘›π‘”π‘œπ‘› π‘›π‘”π‘Ž π‘Žπ‘›π‘” π‘˜π‘Žπ‘™π‘Žπ‘šπ‘π‘’π‘ π‘Žπ‘› π‘ π‘Ž π‘Žπ‘‘π‘œπ‘›π‘” π‘”π‘–π‘‘π‘–π‘›π‘”π‘’β„Žπ‘Ž π‘šπ‘Žπ‘˜π‘Žπ‘-π‘œπ‘‘ π‘™π‘Žπ‘šπ‘Žπ‘›π‘” π‘π‘–π‘›π‘Žπ‘Žπ‘”π‘– π‘ π‘Ž π‘Žπ‘‘π‘œπ‘Žπ‘›π‘” π‘π‘Žπ‘”π‘‘π‘–π‘›π‘Žπ‘π‘Žπ‘›π‘”π‘Žπ‘¦, π‘Žπ‘˜π‘œ π‘›π‘Žπ‘˜π‘Žπ‘π‘Žπ‘›π‘”β„Žπ‘–π‘›π‘Žπ‘œπ‘‘ π‘›π‘”π‘Ž π‘Žπ‘›π‘” π‘‘π‘–π‘€π‘Ž π‘ π‘Ž π‘π‘Žπ‘”-π‘–π‘›π‘–π‘”π‘ π‘’π‘œπ‘›π‘Žπ‘¦, π‘Žπ‘›π‘Žπ‘Ž π‘˜π‘Žπ‘›π‘Žπ‘‘π‘œ π‘ π‘Ž π‘˜π‘Žπ‘›π‘’π‘›π‘Žπ‘¦ π‘‘π‘’π‘¦π‘’π‘”π‘Žπ‘› π‘ π‘Ž π‘”π‘Ÿπ‘Žπ‘ π‘¦π‘Ž π‘ π‘Ž π‘Žπ‘‘π‘œπ‘›π‘” πΏπ‘Žπ‘π‘Žπ‘€β€™π‘›π‘” π‘€π‘Žπ‘˜π‘Žπ‘”π‘Žπ‘”π‘Žβ„Žπ‘’π‘š π‘œ π‘€π‘Žπ‘”π‘π‘Žπ‘π‘Žπ‘¦π‘Žβ€, mao kini ang gipaabot nga mga panghinaot ni Vice Governor Clive D. QuiΓ±o.

Gidugang ni Vice-Governor QuiΓ±o kinahangalan hingusgan ang mga programa sa Protected Areas Management Board (PAMB) nga mao ang pagpanalipod sa Kitanglad, pagpadayon pagpa-edukar sa katawhan, padayon nga pag-monitor sa kalasangan ingon man pagdugang sa mohon o demarcation sa protected areas, diin gipanghinaot nga mamahimo kining nominado alang sa United Nations Educational Scientific and Cultural Organization (UNESCO) nga naila isip ASEAN Heritage Park (AHP).

Mipaabot usab sa mensahe si Benjamin M. Maputi. Sr, ang Kitanglad Guard Volunteer (KGV) Federation President,β€œSalamat kaayo nga nakasabot na ang tanan ilabi na sa atong mga LGU, sa Province, sa Munisipyo, sa Barangay kay nakasabot na ang tanan nga angayan nga ato gayud protektaran ang Mt. Kitanglad Range Natural Park kay maoy tinubdan sa hangin, sa maayong panahon sa kabugnaw ilabi na sa 28 ka barangay nga nagpalibot niini, salamat usab sa Ginoo, ang Ginoo ra ang nasayod, kay sa pagsugod sa Kitanglad, naa nako dira gwardiya sa kinaiyahan nga ma-protektran og mapadayonon”.

Ang Mt. Kitanglad Range adunay 380 ka guard volunteers diin gilangkuban sa mga lungsod sa Lantapan, Impasugong, Sumilao, Talakag, Baungon, Manolo Fortich, Libona og syudad sa Malaybalay diin maoy naglibot sa Mt. Kitanglad Range Natural Park.

Gikoronahan isip Laga ta Kitanglad si Ms. Michelle P. Calupe gikan sa lungsod sa Lantapan ug Maama KGV si Mr. Peter John Paul Ganiahan gikan sa lungsod sa Talakag. (LGU Bukidnon)

Related Post

Nasikop ang isa ka 27-anyos nga babaye nga giila sa alyas nga Jaijai sa operasyon batok sa ilegalnga droga sa Purok 2, Barangay Poblacion, Valencia City, sa gabii sa Oktubre 15. Sumala sa report ni Police Lt. Col. Hope Mark L. Orbuda, officer-in-charge sa Valencia CityPolice Station, nahitabo ang operasyon mga alas 10:55 sa gabii...
Nakit-ang patay ang isa ka 42-anyos nga security guard samtang anaa sa duyan sulod sa iyanggipuy-ang lawak sa isa ka bunkhouse sa Alcovar Farm, Purok 3, Barangay Dalwangan,Malaybalay City, Bukidnon buntag sa Oktubre 17 Sumala sa Bukidnon Police Provincial Office (BPPO), nadiskobrehan ang lawas sa biktima mgaalas 11:30 sa buntag human gitaho sa barangay kapitan...
Nakabenepisyo ang mga mag-uuma sa tanang barangay sa dakbayan pinaagi sa libreng pagsusisa yuta nga gipahigayon sa Department of Agriculture–Bureau of Soils and Water Management(DA-BSWM) Region 10, gamit ang β‚±43-milyong Mobile Soil Laboratory (MSL). Sigun sa kasayoran gikan sa city government, gipahigayon ang serbisyo gikan Oktubre 6 hangtod9, 2026, sa City Hall sa Malaybalay, diin...