MALAYBALAY CITY, Bukidnon – Bisan pa sa opisyal nga pagsulod sa nasud sa strong El Niño
karong Hulyo, wala pa kini mabati sa kadaghanan sa katawhan, ilabina sa Bukidnon, tungod sa
padayon nga pag-ulan nga dala sa mga bagyo ug sa habagat

Gipahibalo sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration
(PAGASA) nga ang klima sa nasud misulod na sa yugto sa strong El Niño, base sa resulta sa
ilang binuwan nga climate forum.
Matud ni Engr. Ybonne Mae D. Gabales-Pedraza, chief meteorological officer sa PAGASA
Malaybalay Station, ang kasamtangang mga pag-ulan isa sa hinungdan nganong wala pa klarong
mabati ang epekto sa maong weather phenomenon.
“Bisan naa na ang strong El Niño, wala pa kini makita ang dakong epekto sa pipila ka lugar
tungod sa mga ulan nga atong nasinati,” matud ni Pedraza.
Apan nagpasidaan ang PAGASA nga mahimong mas grabe pa ang epekto sa El Niño sa umaabot
nga mga bulan. Gilauman nga gikan Nobyembre 2026 hangtod Enero 2027, mosaka pa ang lebel
niini ngadto sa very strong El Niño.

Matud ni Pedraza nga human sa Enero 2027, posible nga mas mabati pa ang epekto niini tungod
kay mosulod na ang panahon sa ting-init diin kasagarang mosaka ang temperatura ug mahimong
molungtad ang kakulang sa ulan.
Nagkadaiyang forecast sa ulan
Base sa ENSO Status data sa PAGASA, gipaabot nga sa Agosto, adunay near-normal rainfall
conditions sa kadaghanan sa nasud, apan adunay mga lugar sa western Luzon nga posibleng
makasinati og above-normal rainfall. Samtang, pipila ka bahin sa Southern Luzon, Visayas, ug
Mindanao ang gipaabot nga adunay below-normal rainfall.
Sa Septyembre, gilauman ang below-normal rainfall sa daghang bahin sa Luzon, samtang
posibleng adunay above-normal rainfall sa sidlakang bahin sa Visayas ug Mindanao. Ang ubang
lugar sa nasud gipaabot nga makasinati og near-normal rainfall.
Pag-abot sa Oktubre, gipaabot nga ang tibuok nasud makasinati og below-normal rainfall
conditions. Mas mosamot pa kini sa Nobyembre diin gilauman ang way-below normal ngadto sa
below-normal rainfall conditions sa tibuok Pilipinas.
Sa Disyembre, posible nga above-normal rainfall ang masinati sa daghang bahin sa Luzon,
samtang below-normal rainfall ang gipaabot sa Visayas ug Mindanao. Sa Enero 2027, gipaabot
gihapon ang way-below normal ngadto sa below-normal rainfall conditions sa tibuok nasud.
Malaybalay nangandam sa posibleng kakulang sa tubig
Sa pag-atubang sa posibleng epekto sa El Niño, gipasalig ni Malaybalay City Mayor Warren
Pabillaran nga andam ang lokal nga panggamhanan sa paghatag og suporta ilabina kung adunay
mga barangay nga makasinati og kakulang sa tubig.
Matud sa mayor nga mipalit ang syudad og 30 ka mga water tank nga mahimong gamiton isip
imbakan sa tubig aron masiguro ang mas hapsay nga distribusyon ngadto sa mga residente.
Iyang gipasabot nga dili na kinahanglan nga pirming gamiton ang mga firetruck sa paghatod og
tubig aron mapabilin kini nga andam alang sa mga emerhensya sama sa sunog.
Mga mag-uuma gidasig sa pagpili og angay nga tanom
Samtang, gipasidan-an ni City Agriculturist Engr. Richard Leono ang mga mag-uuma nga mag-
andam sa posibleng epekto sa very strong El Niño sa umaabot nga mga bulan.
Matud niya nga sa pagsulod sa Nobyembre, dili na nila irekomenda ang pagpananom og mais ug
humay tungod sa posibleng kakulang sa tubig.
Imbis niini, gidasig nila ang mga mag-uuma nga mopili og mga root crops sama sa binggala,
ube, kamote, ug gabi nga mas angay sa kahimtang sa limitado nga suplay sa tubig.

Matud ni Leono, kini nga mga tanom mahimong alternatibong tinubdan sa carbohydrates ug
makatabang sa pagsiguro sa pagkaon samtang giatubang ang posibleng epekto sa El Niño.
Bisan pa sa wala pa makita nga kusog nga epekto niini karon, gipahinumdoman sa mga
awtoridad ang publiko nga mag-andam daan tungod kay ang tinuod nga hagit sa El Niño
mahimong mosaka sa pagsulod sa mas init ug uga nga mga bulan. (Sean G. Sulugan)